گاهی اوقات پلک به راحتی دچار پرش می‌شود، ولی به ندرت ناراحت کننده است و بینایی را تحت تأثیر قرار نمی‌دهد. اما پرش پلک چشم می‌تواند تحریک کننده باشد. مهمتر از همه، ممکن است متعجب شوید که واقعا اتفاقی رخ داده است یا خیر، ولی در کل اینگونه نیست! پرش پلک (تیک عصبی چشم) حرکات غیر ارادی ماهیچه‌ای است که در یک یا هر دو پلک اتفاق می‌افتد. موارد خفیف این مشکل بسیار شایع است، شبیه به اسپاسم‌های عضلانی جزئی که اکثر افراد در بازوها یا پاهای خود تجربه می‌کنند.

در مواردی شدیدتر، بلفارواسپاسم اساسی (پلک زدن غیرارادی و اسپاسم چشم) می‌تواند بسیار جدی‌تر باشد، با پرش شدید پلک چشم که اساساً یک یا هر دو پلک را مجبور به بسته شدن برای چند ثانیه یا حتی ساعت‌ها می‌کند. در این موارد، این تیک عصبی چشم ممکن است به سایر عضلات صورت فرد نیز سرایت کند. با این حال، برای شناخت علل تیک عصبی چشم با مقاله دیگری از رسا همراه باشید.

 

پرش پلک چشم یا تیک عصبی چشم چیست؟

پرش پلک چشم یک چشمک زدن غیر ارادی و غیر طبیعی پلک است. این چشمک زدن غیر طبیعی ممکن است بارها و بارها در روز اتفاق بیفتد. اگر تیک عصبی شدید باشد، می‌تواند روی بینایی تأثیر بگذارد و باعث شود یک عضله به طور کامل پلک را ببندد. مشکلات مربوط به هر یک از این عضلات ممکن است باعث پرش پلک چشم یا تیک عصبی شود.

تیک عصبی چشم

سایر ماهیچه‌های چشم نیز ممکن است در این بیماری نقش داشته باشند. بسیاری از افراد گاه به گاه دچار خستگی چشم می‌شوند، به خصوص هنگامی‌ که خسته هستند یا کافئین زیادی مصرف می‌کنند. تیک عصبی مکرر چشم نسبتاً نادر است. هر کسی می‌تواند دچار پرش پلک چشم شود، اما این عارضه در زنان میانسال و سالمندان بیشتر دیده می‌شود.

 

انواع پرش پلک چشم یا تیک عصبی چشم

شایع‌ترین اشکال پرش پلک مزمن، بلفارواسپاسم خوش خیم و اسپاسم نیمه صورت است. بلفارواسپاسم خوش خیم یک بیماری عصبی نادر است که باعث ایجاد اسپاسم و انقباض عضلات در اطراف چشم می‌شود. در ابتدا ممکن است شبیه به یک پرش پلک چشم به نظر برسد، اما در صورت عدم درمان می‌تواند بدتر شود. در بعضی موارد، اسپاسم‌ها به اندازه‌ای شدید هستند که ساعت‌ها باعث بسته شدن پلک‌ها به طور همزمان می‌شوند.

محققان هنوز درباره علل اصلی ایجاد بلفارواسپاسم اطمینان ندارند. اکثر آنها معتقدند که این ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی است. یک تئوری رایج مبتنی بر این است که این عوامل باعث اختلال در عملکرد گانگلیون پایه مغز می‌شوند. گانگلیون‌های پایه در تنظیم عملکرد حرکتی نقش دارند و نقش مهمی در مهار حرکات نامنظم دارند. براساس اعلام سازمان ملی اختلالات نادر، بلفارواسپاسم اساسی چندین علائم اولیه دارد که می‌تواند به تشخیص آن از یک پرش پلک اساسی کمک کند:

  • هر دو چشم درگیر هستند.
  • فرد غالبا چشمک می‌زند.
  • عضلات دیگر صورت، دچار اسپاسم می‌شوند.
  • چشم‌ها در شرایط روشن و پر استرس تحریک می‌شوند.
  • اسپاسم معمولاً یک ساعت طول می‌کشد.

انواع تیک عصبی چشم

اسپاسم نیمه صورت می‌تواند در ابتدا با یک انقباض ساده چشم اشتباه گرفته شود، زیرا این بیماری معمولاً با تأثیرگذاری بر عضلات اطراف چشم شروع می‌شود. با این حال، این اسپاسم‌ها در نهایت به سمت عضلات دیگر در همان طرف صورت پخش می‌شوند و باعث می‌شوند عضلات فک، دهان، گونه و گردن به طور خود به خود منقبض شوند.

این نوع اسپاسم نیز یک بیماری نادر است، اما به دلیل نقص ساختارهای عمیق مغزی ایجاد نمی‌شود. درعوض، محققان معتقدند که اسپاسم نیمه صورت ناشی از تحریک عصب صورت است. اگر یک رگ خونی مجاور فشار زیادی به عصب وارد کند، ممکن است این تحریک اتفاق بیفتد. برخی تفاوت‌های دیگر که ممکن است جدا از بلفارواسپاسم و انقباض اصلی چشم، در تشخیص اسپاسم خونریزی مفید باشد، عبارتند از:

  • این بیماری معمولاً بر یک چشم تأثیر می‌گذارد.
  • ممکن است فرد بین انقباض‌ها، ضعف عضله صورت را تجربه کند.
  • اسپاسم‌های نیمه صورت تمایل به شدت دارند.
  • برخی از افراد حالت صدا کردن درگوش در قسمت آسیب دیده سر را می‌شنوند.
  • اسپاسم‌های نیمه صورت می‌توانند از چند روز تا چند ماه ادامه داشته باشد.

 

علت پرش پلک چشم

پرش پلک جزئیِ چشم، اغلب در اثر استرس یا خستگی ایجاد می‌شود. بعضی اوقات، فعالیت الکتریکی در مغز باعث می‌شود سلول‌های عصبی سیگنال‌های خود را به عضلات برسانند و همین باعث اسپاسم می‌شود. این اسپاسم‌ها ناشی از هیچ‌گونه محرک داخلی یا خارجی نیستند و ماندگاری زیادی ندارند. پرش یکباره پلک احتمالاً نتیجه این پدیده است.

به طور کلی، پرش پلک ممکن است در اثر موارد زیر ایجاد شود:

  • مصرف الکل
  • نور روشن
  • مصرف بیش از حد کافئین
  • خستگی
  • تحریک سطح چشم یا پلک های داخلی
  • سیگار کشیدن
  • فشار
  • آلودگی باد یا هوا

عوامل تحریک پرش پلک

بلفارواسپاسم خوش خیم، یک اختلال حرکتی عضلات اطراف چشم است. هیچ کس دقیقا نمی‌داند چه چیزی باعث ایجاد آن می‌شود، اما محققان معتقدند که ممکن است در اثر نقص برخی سلول‌های سیستم عصبی به نام گانگلیون پایه ایجاد شود. اسپاسم شایع به طور معمول توسط یک شریان کوچک ایجاد می شود که عصب صورت را تحریک می‌کند. سایر شرایطی که گاهی اوقات به عنوان نشانه‌هایی از تیک عصبی پلک‌ها از آنها یاد می‌شوند عبارتند از:

  • بلفاریت
  • خراش قرنیه
  • خشکی چشم
  • حساسیت به نور
  • یووییت

به ندرت، ممکن است این بیماری نشانه‌ای از اختلالات خاص مغز و سیستم عصبی باشد. اما اگر ناشی از آن بود، تقریباً همیشه با علائم و نشانه‌های دیگری همراه است. اختلالات مغزی و سیستم عصبی که می‌تواند باعث تیک عصبی چشم شوند، عبارتند از:

  • فلج بل (فلج بلز)
  • دیستونی گردن رحم
  • دیستونی
  • مالتیپل اسکلروزیس (اسکلروز چندگانه)
  • دیستونی اورومدیبولار و دیستونی صورت
  • بیماری پارکینسون
  • سندرم تورت (اختلال تیک)

پرش پلک چشم ممکن است ناشی ازعوارض جانبی مصرف داروها، به خصوص داروهای مورد استفاده در بیماری پارکینسون باشد و این بیماری گاهی اوقات نشانه اولیه یک اختلال حرکتی مزمن است، به ویژه اگر اسپاسم‌های صورت دیگری نیز ایجاد شوند.

بهبود الگوهای خواب، نوشیدن کمتر قهوه یا استفاده از قطرات چرب کننده چشم معمولاً می‌تواند یک پرش ساده پلک چشم را بدون مراقبت پزشکی برطرف کند. اگر انقباض پلک باقی بماند، فرد باید به پزشک چشم (چشم پزشکی) مراجعه کند، زیرا ممکن است بیماری جدی‌تری باشد که نیاز به درمان دارد.

چرا دچار پرش پلک میشویم

عوامل خطر پرش پلک چشم یا تیک عصبی

سابقه آسیب دیدگی سر ممکن است خطر ایجاد این عارضه را افزایش دهد. همچنین اگر به شکل ارثی در خانواده وجود داشته باشد یا در مواردی که از داروهای خاص سلامت روان استفاده می‌کنید، ممکن است در معرض خطر بیشتری باشید.

 

علائم و نشانه‌های پرش پلک چشم یا تیک عصبی چشم

تیک عصبی چشم از نظر شدت و فرکانس کاملاً متفاوت است. ممکن است برخی از افراد هر چند ثانیه یک پرش داشته باشند، برخی دیگر ممکن است این موارد را بسیار کمتر مشاهده کنند. ممکن است انقباضات چشم چند روز یا بیشتر طول بکشد و مدتی از بین برود. در بعضی از افراد، این عارضه بیشتر اتفاق می‌افتد و به مرور زمان بدتر می‌شود.

در بسیاری دیگر، علائم برطرف می‌شوند و برنمی‌گردند. احتمالاً هر دو چشم درگیر این عارضه خواهند شد، اما گاهی اوقات فقط یک چشم علائم را نشان می‌دهد. ممکن است پلک تا حدودی بسته شود، یا ممکن کاملا بسته بماند. علاوه بر اسپاسم پلک، به این علائم نیز توجه داشته باشید:

  • سوزش چشم (اغلب اولین علامت)
  • افزایش میزان چشمک زدن
  • حساسیت به نور
  • خشکی چشم
  • مشکلات بینایی ناشی از تیک عصبی مداوم
  • اسپاسم صورت

علایم تیک عصبی چشم

علائم پرش پلک چشم چشم اغلب هنگام خوابیدن یا تمرکز بر روی یک کار دشوار از بین می‌روند. بسیاری از افراد می‌دانند که برخی از کارها ممکن است باعث شود که چشم‌هایشان به طور کوتاه دچار این عارضه شوند. این ممکن است فعالیت‌هایی مانند صحبت کردن، آواز خواندن یا لمس کردن قسمت دیگری از بدن باشد. موارد دیگری نیز ممکن است باعث بروز این علائم شوند که شامل موارد زیر هستند:

  • خستگی
  • چراغ‌های روشن
  • رانندگی
  • کافئین
  • تحریک چشم ناشی از علت دیگری
  • چشمک زدن بیش از حد
  • تنش و استرس
  • حرکت عضلانی غیر ارادی در اطراف چشم

 

تشخیص بیماری پرش پلک چشم

هر دو بلفارواسپاسم و اسپاسم نیمه صورت نیاز به تشخیص و درمان یک متخصص دارند. هیچ آزمایشگاه خاصی برای تشخیص بلفارواسپاسم وجود ندارد، بنابراین مراجعه به یک چشم پزشک حائز اهمیت است.

پزشک همچنین با در نظر گرفتن تاریخچه پزشکی فرد مبتلا به انقباض چشم، ارزیابی بالینی کاملی را انجام خواهد داد. این اغلب شامل یک بررسی کامل سیستم عصبی و معاینه چشم است. در بعضی موارد، پزشک معالج ممکن است سی تی اسکن یا ام آر آی (MRI) از مغز را توصیه کند. این عمل می‌تواند سایر علل پزشکی تیک عصبی چشم را رد کند.

تشخیص تیک عصبی چشم

درمان بیماری پرش پلک چشم

در صورت تشخیص بیماری بلفارواسپاسم، چندین روش درمانی وجود دارند که به شرح زیر هستند:

تزریق بوتاکس (سم بوتولینوم): این بهترین روش درمانی محسوب می‌شود. تزریق عضلات کنترل کننده پلک را تضعیف می‌کند و به تسکین اسپاسم کمک می‌کند. اثرات بوتاکس معمولاً تا سه ماه ماندگاری دارد، بنابراین باید تکرار شود.

داروهای خوراکی: اگر تزریق بوتاکس علائم را تسکین ندهد، پزشکان ممکن است داروهایی را برای کمک به مهار سیگنال‌های حرکتی بیش از حد مغز تجویز کنند.

جراحی: در صورت عدم موفقیت در درمان دیگر ممکن است این عمل ضروری باشد. براساس بنیاد تحقیقات Benef Essential Blepharospasm ، مؤثرترین روش جراحی برای بلفارواسپاسم یک عمل جراحی میکتومی است. این روش شامل از بین بردن برخی یا تمام عضلات درگیر در بسته شدن پلک است.

این گزینه آخرین راه حل است و پزشکان تنها در صورتی این عمل جراحی را انجام می‌دهند که بلفارواسپاسم باعث از بین رفتن عملکرد بینایی فرد شود. درمان دیگری که تحت بررسی است تحریک عمیق مغزی نامیده می‌شود. در این روش، الکترودی در مغز قرار داده می‌شود، تا به تنظیم نادرست مناطق حرکتی کمک کند. مطالعات نشان داده است که این امر می‌تواند بلفارواسپاسم را درمان کند.

عمل جراحی برای بهبود پرش پلک

پیشگیری از تیک عصبی چشم

اگر تا به حال پرش پلک چشم را تجربه کرده‌اید، می‌دانید که چقدر می‌تواند آزار دهنده باشد. انقباض پلک که به عنوان «میوکیمی» نیز شناخته می‌شود، یک انقباض عضلانی غیرارادی پلک است. که بیشتر اوقات روی پلک تحتانی تأثیر می‌گذارد.

درمان تیک عصبی پلک بستگی به شدت آن دارد. اگر شدت آن خفیف باشد مواردی وجود دارد که می‌توانید قبل از مراجعه به پزشک در خانه امتحان کنید. از جمله این موارد می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • به میزان کافی استراحت کنید.
  • کافئین اندکی مصرف کنید.
  • چشم خود را در صورت کار با کامپیوتر و مانیتور استراحت دهید.
  • انتی هیستامین‌های موضعی را امتحان کنید.
  • سعی کنید استرس را از خود دور کنید.
  • از کمپرس گرم استفاده کنید و پلک خود را کمی ‌ماساژ دهید.

پیشگیری از پرش پلکها

چشم انداز بیماران مبتلا به پرش پلک عصبی

پرش پلک چشم دلایل زیادی دارد و درمان آن بسته به هر شخص متفاوت است. تحقیقات در حال انجام است تا مشاهده شود که آیا پیوند ژنتیکی در این تیک عصبی چشم دخیل است یا خیر، اما به نظر نمی‌رسد که چنین باشد.

موارد مربوط به استرس، کمبود خواب و سایر عوامل در سبک زندگی افراد، می‌توانند در بهبود این بیماری مفید باشند. اگر علت اصلی چیزی درونی باشد، بنابراین درمان پزشکی بهترین روش برای برطرف کردن پرش پلک است.



سوالات خود را در شبکه های اجتماعی از ما بپرسید

InstagramTelegramTwitter

ارسال پاسخ