کرم انگل لوله گوارش چیست؟ چه بیماری‌هایی ایجاد می‌کند؟

| 28 نوامبر 2020

کرم انگل لوله گوارش شایع‌تر از آن است که تصور می‌کنید، خصوصاً در بین کودکانی که حساسیت بیشتری دارند! این کرم‌ها که گاهی اوقات به آن‌ها كرمک‌ (كرم‌ نخی‌) نیز گفته می‌شود، کرم‌های ریز سفید رنگی هستند که روده بزرگ را آلوده می‌کنند و در قسمت پایین روده تخم گذاری می‌کنند. این کرم‌ها به راحتی از طریق تماس مستقیم یا غیرمستقیم از یک حامل (معمولاً دستان آلوده) پخش می‌شوند. با این حال، کرم انگل لوله گوارش به راحتی قابل درمان است؛ با رسا همراه باشید.

 

کرم انگل لوله گوارش چیست؟

کرم‌های نخی، انگل‌های روده ای کرم مانندی هستند که در داخل دستگاه گوارش زندگی کرده و مواد مغذی میزبان خود را تغذیه می‌کنند و باعث می‌شوند فرد آلوده دچار سوء تغذیه شده و مستعد بیماری‌های مزمن دیگری شود.

کرم‌های بزرگسال در روده فرد زندگی می‌کنند، جایی که هر روز هزاران تخم تولید می‌کنند. این عفونت وقتی منتقل می‌شود که تخم‌ها از مدفوع انسان رد شوند و محیط را آلوده کنند، مشکلی که در جوامع فقیر با بهداشت ناکافی شایع است. هنگامی‌ که خاک آلوده روی سبزیجات، منابع آبی یا دست‌های شسته نشده یافت می‌شود، این تخم‌ها وارد معده فرد می‌شوند.

در ابتدا، کرم روده ممکن است علائمی خفیفی داشته باشد یا کلا علائمی نداشته باشد، اما عفونت‌ها می‌توانند منجر به اسهال، درد شکم، ضعف، کم خونی و مشکلات تغذیه‌ای شوند. این بیماری می‌تواند بر رشد شناختی و جسمی ‌تأثیر بگذارد و در موارد شدیدتر می‌تواند کشنده باشد.

کرم‌های روده‌ای و همچنین علائم جسمی مربوط به آن‌ها، می‌توانند کیفیت زندگی افراد را کاهش دهند و بر اشتغال، تحصیلات، باروری و خوشبختی آن‌ها تأثیر بگذارند. کودکان ممکن است مجبور شوند مدرسه را از دست بدهند و به تحصیلات و پیشرفت‌شان نیز آسیب برسد.

کرم انگل روده

 

علت کرم انگل لوله گوارش

یکی از راه‌های آلوده شدن به کرم روده، خوردن گوشت نپخته از حیوان آلوده مانند گاو، خوک یا ماهی است. سایر علل احتمالی منجر به عفونت کرم روده عبارتند از:

  • مصرف آب آلوده
  • مصرف خاک آلوده
  • تماس با مدفوع آلوده
  • بهداشت ضعیف

کرم‌های گوارش معمولاً از طریق تماس با خاک و مدفوع آلوده منتقل می‌شوند. هنگامی که ماده آلوده را مصرف کردید، انگل به روده فرد وارد می‌شود. سپس آن‌ها در روده تولید مثل کرده و رشد می‌کنند. هنگامی که آن‌ها متولد شده و از نظر مقدار و اندازه بزرگ‌تر می‌شوند، علائم و نشانه‌هایی ممکن است ظاهر شوند.

روشهای انتقال کرم انگل

 

علائم و نشانه‌های کرم انگل لوله گوارش

علائم و نشانه‌هاکه گوارش به شرح زیر هستند:

  • خارش در ناحیه پایین (به خصوص در شب)
  • کاهش اشتها
  • احساس مریضی خفیف
  • قرمزی یا تحریک ناحیه دور مقعد، معمولاً با شواهد خراشیده شده
  • کرم‌های بالغ گاهی در مدفوع دیده می‌شوند و ممکن است تخم‌های چسبیده به پوست اطراف مقعد دیده شوند
  • تحریک پذیری و تغییرات رفتاری
  • درد شکم
  • اسهال
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • گاز یا نفخ
  • اسهال خونی (مدفوع شل حاوی خون و مخاط)
  • درد یا حساسیت به معده
  • احساس خستگی
  • کاهش وزن

کرم انگل از اب الوده منتقل میشود

 

کرم انگل لوله گوارش چه بیماری‌های ایجاد می‌کند؟

شایع‌ترین بیماری‌های انگلی روده توسط کرم‌ها و پروتوزوآ ایجاد می‌شوند. از گروه کرم‌ها، انگل روده‌ای (همچنین کرم‌های مکنده) و از گروه کرم‌های گرد و به اصطلاح کرم‌های زوج (همچنین کرم‌های تخت) نقش مهمی دارند. در میان ارگانیسم‌های تک سلولی، آمیب‌ها، لامبلیا، کریپتوسپوریدیایی و بلاستوسیست‌ها از جمله پاتوژن‌های شایع هستند. به هر روی، بیماری‌هایی که از کرم انگل لوله گوارش ایجاد می‌شوند عبارتند از:

1- نماتدها

نماتدها گروه بزرگی از انگل‌ها هستند که می‌توانند روده انسان را تحت تأثیر قرار دهند. نمایندگان اصلی این گروه عبارتند از:

  • کرمک (E. Vermicularis)
  • کرم آسکاریس لومبریکوئیدس (Ascaris Lumbiricoides)
  • کرم تریکوریس تریکیورا (Trichuris Truchiura)
  • کرم قلاب دار (Ancylostoma Duodenale)
  • کرمک (E. Vermicularis)

کرمک (E. Vermicularis)

فرض بر این است که در سراسر جهان 200 میلیون نفر به کرمک آلوده هستند. این عفونت شایع ناشی از انگل روده در انسان است. این کرم که فقط می‌تواند توسط انسان میزبانی شود، اغلب به کودکان حمله می‌کند. طول کرم‌ها بین شش تا دوازده میلی‌متر است و بنابراین بسیار کوچک هستند. این کرم‌ها از طریق غذای آلوده (میوه‌ها و سبزیجات شسته نشده) یا از طریق تماس با مواد آلوده (توالت و سایر) به بدن انسان وارد می‌شوند و همچنین می‌توانند از فردی به فرد دیگر منتقل شوند.

کرم‌ها اغلب در مدفوع مورد توجه قرار می‌گیرند. آن‌ها سفید هستند و از طریق حرکات پیچ و خم به وضوح قابل مشاهده می‌باشند. علائم اصلی عفونت، خارش شدیدی است که در ناحیه مقعد رخ می‌دهد. در موارد شدیدتر، می‌تواند منجر به کاهش وزن، عفونت‌های ادراری یا آپاندیسیت شود. تشخیص بیماری معمولاً با معاینه نوار چسب انجام می‌شود. با کمک یک نوار چسب، یک لکه از مقعد بدست می‌آید که برای بررسی تخم‌های کرمک در زیر میکروسکوپ مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انواع کرم انگل

کرم آسکاریس لومبریکوئیدس (Ascaris Lumbiricoides)

کرم آسکاریس بیشتر در مناطق گرمسیری رایج است. عفونت A. lumbiricoides در مکان‌هایی با استانداردهای بهداشتی پایین شایع است. یک کرم گرد بزرگسال می‌تواند تا چهل سانتی متر رشد کند و در روده تا دو سال زنده می‌ماند. تخم‌های کرم گرد را می‌توان در نمونه مدفوع زیر میکروسکوپ مشاهده کرد، بنابراین پزشک می‌تواند عفونت کرم (آسکاریازیس) را تشخیص دهد. علائمی که می‌توانند در اثر هجوم این کرم ایجاد شوند شامل حالت تهوع، استفراغ، کاهش وزن و درد معده است.

کرم تریکوریس تریکیورا (Trichuris Trichiura)

طول کرم‌های تریکوریس تریکیورا بزرگسال تا پنج سانتی‌متر است. عفونت با این انگل‌ها عمدتا به مناطق گرمسیری محدود می‌شود. بیشتر موارد در افرادی رخ می‌دهد که تعطیلات خود را در یک کشور گرمسیری گذرانده‌اند. عفونت با کرم تریکوریازیس از طریق وجود تخم‌های کرم در مدفوع تشخیص داده می‌شود. این کرم معمولاً بدون علائم باقی می‌ماند و در مواردی نادر می‌تواند منجر به درد معده، حالت تهوع و استفراغ شود.

کرم قلاب‌دار  (Ancylostoma Duodenale)

کرم‌های قلاب‌دار از طریق پوست یا غذای آلوده وارد بدن می‌شوند و در روده کوچک و اثنی عشر لانه می‌کنند. این کرم‌ها نمی‌توانند در بدن انسان زنده بمانند. عفونت با این نوع کرم‌ها می‌تواند منجر به از دست دادن خون شود، زیرا کرم‌های بالغ می‌توانند تا سی میلی‌لیتر خون در روز مصرف کنند. مبتلایان از خستگی و ضعف شکایت دارند. علاوه بر این، پرزهای معده نیز می‌توانند از بین بروند، در نتیجه باعث درد شدید معده می‌شود. پزشک می‌تواند با وجود تخمک و لارو در مدفوع، عفونت کرم قلاب‌دار را تشخیص دهد.

2- فلوک روده (Intestinal Fluke)

فلوک نیز نوعی کرم انگل روده گوارش هستند. آن‌ها عمدتاً با خوردن گوشت خام یا ماهی خام به بدن منتقل می‌شوند. عفونت فقط با چند فلوک روده معمولاً بدون علائم باقی مانده و خود به خود فروکش می‌کند. یک آلودگی قابل توجه تر می‌تواند منجر به اسهال، حالت تهوع، استفراغ و درد معده شود.

 

3- فلوک خون (Blood Flukes)

ابتلا به فلوک خون اغلب نادر است. این‌ها در درجه اول از طریق عبور از آسیا یا آفریقا رخ می‌دهند. هنگام استحمام در آب آلوده، فلوک خون می‌تواند از طریق پوست وارد بدن شود. عفونت با فلوک خون (شیستوزومیازیس) از کبد آغاز می‌شود. از آنجا آن‌ها به اندام‌های دیگری مانند روده نفوذ می‌کنند. تخم‌های شیستوزوم به دلیل ویژگی مشخصی که دارند، به راحتی در مدفوع قابل تشخیص هستند.

4- موجودات تک سلولی (Unicellular Organisms)

پروتوزوآ گروه دیگری از انگل است که روده انسان را آلوده می‌کند. نمایندگان مهم این موجودات عبارتند از:

آمیب (Entamoeba Histolytica)

آمیب از طریق آب آلوده، میوه یا سبزیجات شسته نشده به بدن منتقل می‌شود. عفونت با آمیب (اسهال خونی) منجر به اسهال شدید، اغلب با وجود خون یا مخاط می‌شود، علاوه بر این، درد شدید و گرفتگی معده می‌تواند رخ دهد. کاهش وزن، تب و لرز نیز می‌تواند در نتیجه عفونت با انتامیبا هیستولیتیکا ایجاد شود. پزشک با تشخیص کیست‌های آمیب در مدفوع می‌تواند آن را تشخیص می‌دهد. علائم معمولاً بین یک تا چهار هفته پس از عفونت ظاهر می‌شوند. در برخی موارد، اسهال خونی آمیب تنها سال‌ها پس از سفر گرمسیری رخ می‌دهد.

لامبلیا (Giardia Lamblia)

عفونت‌های لامبلیا عمدتا به دلیل شرایط بهداشتی نامناسب ایجاد می‌شوند. کیست‌ها از طریق دهان وارد دستگاه گوارش می‌شوند و در آنجا به سرعت تکثیر می‌کنند. علائم معمول عفونت شامل درد در قسمت فوقانی شکم، اسهال، حالت تهوع و استفراغ است. پاتوژن با بررسی میکروسکوپی یک نمونه مدفوع شناسایی می‌شود.

عفونتهای ناشی از اب الوده

کریپتوسپوریدیا (Cryptosporidia)

عفونت با کریپتوسپوریدیا از میزبان به میزبان خصوصاً از حیوانات اهلی خانگی، گاو و افراد منتقل می‌شود. پس از عفونت با کریپتوسپوریدیوز، پاتوژن به مقدار زیاد با مدفوع از بین می‌رود. درد در ناحیه شکم و اسهال در طی هفته‌ها رخ می‌دهند و معمولاً خود به خود بهبود می‌یابند. اووسیست‌های اصطلاحاً کریپتوسپوریدیوم را می‌توان در یک نمونه مدفوع تشخیص داد.

بلاستوسیست (Blastocystis Hominis)

عفونت با بلاستوسیست اغلب بدون علائم است. اعتقاد بر این است که تا 15 درصد از جمعیت از ابتلا به آن رنج می‌برند. عوامل بیماری‌زا به طور عمده از طریق غذای و آب آلوده پخش می‌شوند. در صورت بروز علائم، معمولاً اسهال خفیفی رخ می‌دهد که خود به خود نیز فروکش می‌کند. عوامل بیماری زا را می‌توان در یک نمونه مدفوع در زیر میکروسکوپ تشخیص داد.

 

پیشگیری از کرم انگل لوله گوارش

از جمله راه‌هایی که می‌توان برای پیشگیری از انگل روده انجام داد شامل موارد زیر هستند:

  • شستن دست‌ها قبل از غذا خوردن و تهیه غذا یا بعد از استفاده از حمام
  • افرادی که دچار کم خونی و فقر آهن هستند نیز می‌توانند علائم درد در ناحیه دهان را تجربه کرده و دچار ترک‌هایی در گوشه‌ها، انحنای ناخن به سمت بالا و گرسنگی عجیبی برای موادی مانند کاغذ، یخ یا خاک شوند.
  • کنترل کرم‌های انگل روده‌ای اغلب براساس درمان دارویی ضد کرم، بهبود بهداشت و آموزش بهداشت است. این داروها به دفع کرم از بدن کمک می‌کنند. بنزیمیدازول‌ها (آلبندازول و مبندازول) متداول‌ترین داروهای کرم‌زدایی هستند که برای درمان و پیشگیری از عفونت در کودکان استفاده می‌شوند.
  • تحقیقات نشان داده‌اند که کرم زدایی در دوران بارداری (بعد از سه ماهه اول) و مکمل آهن به طور قابل توجهی کم خونی مادر را پایین آورده، وزن نوزاد را افزایش و میزان مرگ و میر نوزاد را کاهش می‌دهد.
  • با وجود دستاوردهای قابل توجه، چالش‌هایی همچنان وجود دارند که شامل کمبود منابع مالی و اولویت‌های رقابتی است که از افزایش فعالیت‌های کرم زدایی جلوگیری می‌کنند.
  • تمرین عادات بهداشتی برای جلوگیری از کرم روده ضروری است. خوردن یک رژیم غذایی سالم همراه با میوه‌ها و سبزیجات تازه و همچنین نوشیدن آب تصفیه شده به طور طبیعی قدرت سیستم ایمنی بدن فرد را تقویت کرده و از ابتلا او به کرم روده نیز جلوگیری می‌کند.

درمان و پیشگیری از کرم انگل روده

 

درمان بیماری‌های کرم انگل لوله گوارش

همانطور که عفونت‌های باکتریایی با آنتی بیوتیک قابل درمان هستند، داروهای زیادی نیز برای درمان عفونت‌های انگلی وجود دارند که غالباً به عنوان ضد انگل دسته بندی می‌شوند. بیشتر عفونت‌های انگلی را می‌توان با داروی خاصی که بر علیه انگل می‌باشند درمان کرد.

برای مقابله با عفونت ناشی از کرم به اصطلاح از ضدکرم استفاده می‌شود. مبندازول (Mebendazole) نماینده مهمی از این گروه است که در برابر کرم‌های گرد اثر خوبی دارد. پرازیکوانتل در برابر کرم‌های نواری و شیستوزوم‌ها عمل می‌کند.

عفونت‌های تک سلولی (پروتوزوآ) با داروهای ضد پروتوزوآ درمان می‌شوند. گروه داروهای ضد پروتزوئیک از داروهای بسیار متفاوتی تشکیل شده است که همه آن‌ها بر علیه پروتوزوآهای خاصی هستند. به عنوان مثال، فورازولیدون برای عفونت با (G. lamblia) یا مترونیدازول برای (تریکومونیازیس) است.

رزیم غذایی سالم

 

چشم انداز بیماران مبتلا به کرم انگل لوله گوارش

بیشتر عفونت‌های ناشی از کرم انگل لوله گوارش به ندرت رخ می‌دهند. این علائم ناشی از این کرم‌ها اغلب شامل درد شکم، حالت تهوع، استفراغ و اسهال است. عفونت انگلی روده ای باید در نظر گرفته شود، خصوصاً اگر چنین علائمی ‌پس از تعطیلات در آب و هوای گرم‌تری رخ دهند. تشخیص عوامل بیماری‌زا یا وجود تخمک در مدفوع، تشخیص آن‌ها را آسان می‌کند و می‌توان به سرعت درمان موفقیت آمیز را آغاز کرد.

 

منبع: cara.care





سوالات خود را از ما بپرسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

contact us